Anatürkler’den biri der ki;

     En iyi öğrenme olgusu öğretmeye çalışırken oluşur gerçekliğinden yola çıkıldığında, "Anatürkler Projesi" akıllı bir girişimdir… Zira öğrenilecek, idrak edip bilinecek pek çok kavram (mefhûm) var. Öğreticiler öğrenmek isteyenlere öğretirken hepimiz yararlanacağız...

     Yakın tarihsel süreçte, "maârif" sözcüğüyle ifade edilen "eğitim" kavramı; marifetler, bilimler, bilgi anlamlarını da içerir. Bu sitenin ilk açıldığı (deneme yayın) 15 Ocak gününde (2008), tarihte 124 yıl önce, hayat sürdüğümüz bu topraklarda eğitimle ilgili olarak ne yapıldığına bakıldığında günümüzdeki İstanbul Lisesi'nin, "Şems-ül maârif" yani marifetlerin güneşi adıyla öğretime başladığı görülür. Marifet güneşinin doğması için o tarihte yapılan bu girişimden hareket ediş bizleri, tarihsel bağlamda zaman kavramını inceleme sürecine götürür…

     Zaman kavramıyla başlayan sürece, "yer", "uzay" yani "referans çerçevesi", sistem kavramlarını katmak gerekli olur. Zirâ gerçekliği bilebilmek için öncelikle, onun hangi sistemde oluştuğuna bakılmalıdır. Böyle bir gereksinim olduğuna dair bilginin kendisi ise başlı başına anahtar bir unsurdur.

     Bahsi geçen referans sistemi kavramı ‘nasıl bir şeydir’ denilirse buna hemen çok bilinen bir örnek verilir. Yeryüzünde bulunan ve uçakla seyahat eden arkadaşına bakan kişi için arkadaşı uçmaktadır. Uçak referans sisteminden gerçekliğe bakıldığında, ‘arkadaş’ koltuğunda sakince oturmaktadır.

     Aynı konu, sistemi etkileyen kuvvetler bağlamında ele alındığında örneğin bir tüpteki kanın analiz işleminde olduğu gibi, tüpteki kanı plazmasından ayırmak üzere kullanılan santrifüj âleti içindeki kuvvet ile dışarıdayken etkileyen kuvvetler birbirine taban tabana zıttır. Böyle örnekler okuyucunun kendi birikimlerine dayanarak pek çok çeşitlendirmeye açık bırakılır. Sözün özü, gayemiz, yeni bir kavramı en bilinen bir diğeri ile örneklemektir.

     Öte yandan gerçeklik kavramının incelenmesi söz konusu olduğunda işler hep bu kadar kolay olmayabilir. Örneğin, bir edebî eserde verilen fikir "örtük gerçeklik" denilen gruba girer ve önceki örneklerdeki kadar kolaylıkla irdelenemeyebilir. Anlaşılacağı üzere; fikirler ve niyetler söz konusu olduğunda "zihin" referans sistemini ele almak gerekecektir. Bilindiği gibi bu referans sistemi beş duyu uzayından farklı bir çerçeveyle betimlenir. Zihin, beyne ait oluşuyla bir dalga uzayı referans sistemiyle; eş deyişle "momentum uzayıyla" ele alınır.

     Kısaca, "mevcûd"u anlamak üzere "vucûd"u ele almak yolu izlenmektedir. Bilindiği gibi, "var olma", "insan bedeni" anlamlarına gelen "vucûd" kavramının sonunda toprak olma gerçekliğine dayanarak "vatan toprağı" kavramıyla özdeşleşmesini görmek mümkün olur.

     Böyle bir anlatım aynı zamanda her var olanın kavramına giderek anlamanın, kişiyi idrâk’e götüren yol olduğunu örnekler. "Toprak" kavramıyla ilgili verilen örnek, bilim dilinde kartezyen uzay yani beş duyu uzayı denilen referans sistemine aittir. Vatan toprağı örneğinden devam edildiğinde o toprak için fedakârlık, cesaret, güvenilirlik, sabır ve ümit vb. gibi insanlık erdemleri, beş duyu uzayının daha üstünde olan, "gönül" ve "zihin" referans sistemlerinde betimlenebilir.

     Benzer biçimde, iyilik, doğruluk, ölçülülük (itidâl), adâlet vb. insanlık erdemleri en üst sistemlerde doğar; ürünlerini ise yine beş duyu referans sisteminde ortaya koyar. Ancak, muazzam bir var oluş programının, göreli olarak pek kısa bir zaman diliminden haberdar olunabilmesi nedeniyle, zihin referans düzeyinde mevcut ve hiç değişmeyen erdemlerin beş duyu referans düzeyinde gerçekleşmesini fark etmek mümkün ancak pek kolay olmayabilir.

     Şimdi güzel bir çiçek ile bir kavramın mitolojik anlatımlardaki yerine bir göz atalım. Böylece, tarihten bir öğretenler, öğrenenler sayfası açılsın…

 Melisa;                                                     

02:12